Làm Việc Hybrid: So Sánh Ưu Nhược Điểm Các Lựa Chọn

Làm Việc Hybrid: So Sánh Ưu Nhược Điểm Các Lựa Chọn
Làm Việc Hybrid: So Sánh Ưu Nhược Điểm Các Lựa Chọn

So sánh ưu nhược điểm các lựa chọn làm việc là bước nhiều người bỏ qua trước khi ký vào chính sách hybrid của công ty. Chúng tôi làm trong mảng tư vấn văn phòng và thiết bị làm việc khá nhiều năm. Nhờ vậy tụi em có dịp tiếp xúc với đủ kiểu công ty, từ startup vài người đến tập đoàn cả trăm nhân sự. Qua từng dự án, chúng tôi nhận ra một điều khá rõ ràng: không mô hình làm việc nào phù hợp tuyệt đối với tất cả mọi người. Bài viết này là những gì đội ngũ chúng tôi mắt thấy tai nghe trong quá trình tư vấn, để bạn dễ hình dung hơn trước khi tự quyết định cho bản thân hoặc cho nhóm mình đang quản lý. Nếu bạn muốn tham khảo thêm các chủ đề đời sống và công việc khác, có thể ghé trang tổng hợp kiến thức đời sống của chúng tôi để đọc thêm.

Hybrid là gì, và vì sao nhiều công ty đang cân nhắc

Hybrid là gì, và vì sao nhiều công ty đang cân nhắc
Hybrid là gì, và vì sao nhiều công ty đang cân nhắc

Hybrid là mô hình kết hợp giữa làm việc tại văn phòng và làm việc từ xa. Nhân viên đến công ty vài ngày trong tuần. Những ngày còn lại, họ làm ở nhà hoặc bất kỳ đâu thuận tiện cho mình. Tỷ lệ cụ thể tùy từng công ty quy định. Có nơi áp dụng ba ngày văn phòng, hai ngày ở nhà. Có nơi để nhân viên tự sắp xếp lịch, miễn hoàn thành việc đúng hạn đã cam kết.

Chúng tôi từng đồng hành cùng một công ty thiết kế nội thất văn phòng áp dụng hybrid từ năm ngoái. Ban đầu không ít nhân sự thấy lạ, vì họ quen văn hóa có mặt đầy đủ mỗi ngày. Sau vài tháng, mọi người quen dần với nhịp mới. Năng suất không hề giảm. Một số bộ phận còn làm việc trơn tru hơn, vì ít bị ngắt quãng bởi những cuộc trò chuyện ngoài lề ở văn phòng.

So sánh ưu nhược điểm các lựa chọn: văn phòng, remote và hybrid

So sánh ưu nhược điểm các lựa chọn: văn phòng, remote và hybrid
So sánh ưu nhược điểm các lựa chọn: văn phòng, remote và hybrid

Khi bàn chuyện mô hình làm việc, thường có ba lựa chọn được đặt lên bàn cân: làm toàn thời gian tại văn phòng, làm từ xa hoàn toàn, và hybrid. Mỗi lựa chọn phù hợp với một kiểu tổ chức, một kiểu tính cách nhân sự khác nhau. Vì vậy rất khó nói cái nào tốt hơn cái nào một cách tuyệt đối, tất cả đều có sự đánh đổi riêng.

Làm việc tại văn phòng trọn thời gian mang lại sự gắn kết dễ thấy nhất. Đồng nghiệp trao đổi trực tiếp, giải quyết vấn đề ngay tại chỗ, không phải chờ tin nhắn hồi âm. Nhưng đổi lại, mô hình này tốn thời gian di chuyển mỗi ngày. Nó còn tốn thêm chi phí ăn uống, gửi xe, và đôi khi tạo áp lực tinh thần nếu văn phòng đông đúc hoặc quản lý theo dõi quá sát giờ giấc.

Làm từ xa hoàn toàn cho người lao động sự tự do lớn nhất. Bạn có thể làm việc ở bất cứ đâu, tiết kiệm hẳn thời gian di chuyển. Nhiều freelancer chọn hẳn hướng này để chủ động thời gian cho riêng mình. Tới một giai đoạn nhất định, câu hỏi về thời điểm phù hợp để chuyển từ làm tự do sang mở công ty cũng là bài toán họ phải tính tới, chứ không thể mãi làm việc kiểu cá nhân mãi được. Nhược điểm của remote hoàn toàn cũng rõ không kém. Nó dễ khiến người ta mất kết nối với đồng nghiệp, khó xây văn hóa chung, và một số người loay hoay khi phải tự tạo kỷ luật cho chính mình.

Hybrid nằm ở giữa, cố gắng dung hòa cả hai phía. Chúng tôi nhận thấy đây là lựa chọn được nhiều công ty vừa và nhỏ ưa chuộng gần đây. Nó cho phép duy trì phần nào văn hóa gặp mặt trực tiếp, mà vẫn giữ được sự linh hoạt cho nhân viên.

Ưu điểm của hybrid nhìn từ trải nghiệm thực tế của đội ngũ

Ưu điểm của hybrid nhìn từ trải nghiệm thực tế của đội ngũ
Ưu điểm của hybrid nhìn từ trải nghiệm thực tế của đội ngũ

Điểm mạnh đầu tiên là sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Nhân viên không phải di chuyển mỗi ngày. Họ có thêm thời gian cho gia đình, sức khỏe, hoặc học một kỹ năng mới. Nhiều người từng chia sẻ với chúng tôi rằng họ thấy nhẹ đầu hơn hẳn, so với thời còn làm toàn thời gian tại văn phòng.

Thứ hai, hybrid giúp doanh nghiệp tiết kiệm một phần chi phí mặt bằng. Không cần chỗ ngồi cố định cho toàn bộ nhân sự cùng lúc. Công ty có thể thu nhỏ văn phòng, hoặc bố trí bàn làm việc luân phiên theo ca. Đây là điều chúng tôi từng tư vấn cho vài khách hàng, khi họ cân nhắc lại diện tích thuê văn phòng cho năm sau.

Còn một điểm nữa mà ít ai nhắc tới: hybrid vẫn giữ được phần nào sự gắn kết đội nhóm, nhờ những ngày gặp mặt trực tiếp. Các buổi họp quan trọng, brainstorm ý tưởng hay đào tạo nhân viên mới thường hiệu quả hơn khi có mặt tại văn phòng. Công việc mang tính cá nhân thì để làm ở nhà, cũng không ảnh hưởng nhiều đến tiến độ chung của cả nhóm.

Nhược điểm và rủi ro cần lưu ý trước khi chọn hybrid

Nhược điểm và rủi ro cần lưu ý trước khi chọn hybrid
Nhược điểm và rủi ro cần lưu ý trước khi chọn hybrid

Bên cạnh những điểm tích cực, hybrid cũng kéo theo không ít thách thức cho người quản lý. Việc theo dõi ai đang ở đâu, làm gì, đánh giá hiệu suất công việc không còn dễ như khi mọi người ngồi chung một chỗ. Nhiều công ty lúng túng ở giai đoạn chuyển đổi này, vì quy trình cũ vốn dựa trên sự hiện diện chứ không phải kết quả cuối cùng.

Khi đội ngũ mở rộng thêm trong lúc vận hành hybrid, câu hỏi thường gặp là nên tuyển thêm người hay siết lại quy trình cho gọn trước. Chúng tôi từng chứng kiến câu chuyện giữa việc tuyển thêm người và tối ưu quy trình khiến không ít quản lý phân vân mất cả tháng trời mới quyết được. Không có đáp án chung cho mọi công ty. Tùy vào ngân sách và tính chất công việc mà lựa chọn sẽ khác nhau ở từng nơi.

Một vấn đề khác là cảm giác thiếu công bằng ở một bộ phận nhân viên. Người thường xuyên có mặt tại văn phòng dễ được chú ý và ghi nhận hơn. Người làm từ xa dù đóng góp tương đương lại dễ bị bỏ quên trong các cuộc họp đánh giá. Chúng tôi từng nghe vài trường hợp nhân viên chạnh lòng vì lý do này, dù công ty hoàn toàn không cố ý gây ra.

Ngoài ra, chi phí duy trì hạ tầng công nghệ cũng tăng lên đáng kể khi triển khai hybrid trên diện rộng. Doanh nghiệp cần đầu tư phần mềm quản lý công việc, hệ thống họp trực tuyến ổn định. Đôi khi công ty còn phải hỗ trợ nhân viên trang bị thiết bị làm việc tại nhà cho đàng hoàng, chứ không thể để mỗi người tự xoay xở một mình.

Chuẩn bị góc làm việc tại nhà khi theo mô hình hybrid

Nếu công ty bạn áp dụng hybrid, có một góc làm việc tại nhà tươm tất gần như là điều bắt buộc, không còn là tùy chọn nữa. Một chiếc bàn đủ rộng, ghế ngồi thoải mái, ánh sáng tốt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất những ngày bạn ở nhà.

Chúng tôi từng hỏi thăm vài người bạn làm hybrid lâu năm. Họ đều nói khoản đầu tư đáng làm nhất chính là chiếc ghế ngồi. Ngồi sai tư thế cả ngày dễ gây đau lưng, mỏi cổ. Điều này kéo theo hiệu quả công việc giảm dần mà nhiều người không nhận ra ngay. Một góc nhỏ có cây xanh hoặc ánh sáng tự nhiên cũng giúp tinh thần thoải mái hơn, so với việc ngồi trong không gian bí bách suốt ngày dài.

Trang bị văn phòng phẩm và thiết bị cần thiết khi làm hybrid

Không chỉ bàn ghế, những vật dụng nhỏ như giấy in, sổ tay hay mực in cũng cần được chuẩn bị đầy đủ ở cả hai nơi làm việc. Chúng tôi gợi ý bạn nên tìm hiểu các loại giấy văn phòng phổ biến để chọn đúng loại phù hợp với nhu cầu in ấn tại nhà, tránh mua sai khổ giấy hoặc định lượng không tương thích với máy in.

Với những ai vẫn cần in ấn tài liệu thường xuyên dù làm việc từ xa, việc tham khảo các dòng mực in Ricoh phù hợp cũng giúp tiết kiệm chi phí về lâu dài. Máy in tại nhà thường có công suất thấp hơn máy ở văn phòng. Chọn đúng loại mực và giấy sẽ giúp máy bền hơn, tránh phải sửa chữa hay thay linh kiện thường xuyên.

Khi nào nên duy trì hybrid tự do, khi nào cần một bộ máy bài bản hơn

Có một điểm chúng tôi hay nhắc khách hàng khi họ hỏi về chuyện mở rộng đội hybrid: mô hình làm việc và mô hình pháp lý của doanh nghiệp là hai chuyện khác nhau, nhưng thường đi cùng nhau. Một freelancer làm hybrid vài năm, đến lúc nhận nhiều dự án lớn hơn, dần dần cũng phải nghĩ tới việc lập công ty để ký hợp đồng cho thuận tiện và minh bạch về thuế.

Ngược lại, nhiều đội nhóm nhỏ vẫn giữ hybrid ở dạng linh hoạt, chưa cần đầu tư nhiều vào quy trình phức tạp. Ranh giới này không có công thức cứng. Nó phụ thuộc vào quy mô công việc, số lượng khách hàng, và cả mức độ chịu trách nhiệm pháp lý mà bạn sẵn sàng gánh. Đội ngũ chúng tôi từng thấy góc nhìn về việc rà soát quy trình trước khi mở rộng nhân sự khá hữu ích cho những công ty đang phân vân giữa hai hướng này, nhất là khi ngân sách vẫn còn hạn chế.

Tiêu chí giúp bạn chọn mô hình làm việc phù hợp

Không có công thức chung cho mọi người, mọi công ty. Nhưng chúng tôi thường gợi ý khách hàng cân nhắc vài yếu tố sau, trước khi đặt bút ký vào chính sách làm việc mới cho cả đội:

  • Tính chất công việc: công việc cần sáng tạo nhóm, trao đổi liên tục thường phù hợp văn phòng hoặc hybrid nhiều ngày tại công ty hơn.
  • Khoảng cách di chuyển: nếu nhà xa văn phòng, hybrid hoặc remote sẽ giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và sức lực mỗi ngày cho nhân viên.
  • Khả năng tự kỷ luật: người dễ mất tập trung khi ở nhà có thể cần nhiều ngày văn phòng hơn để giữ nhịp độ làm việc ổn định.
  • Văn hóa công ty: một số doanh nghiệp coi trọng sự hiện diện trực tiếp, một số khác lại đề cao kết quả công việc hơn hình thức có mặt.

Sau khi cân nhắc các yếu tố này, bạn sẽ dễ hình dung hơn liệu mình hợp với hybrid, remote, hay vẫn nên gắn bó với văn phòng truyền thống. Đôi khi câu trả lời không đến ngay từ đầu, mà cần thử nghiệm một vài tháng mới rõ được.

Câu hỏi thường gặp về làm việc hybrid

Hybrid có phù hợp với công ty nhỏ không? Có, thậm chí công ty nhỏ còn dễ triển khai hơn. Số lượng nhân sự ít, việc sắp xếp lịch và theo dõi công việc đơn giản hơn nhiều so với tập đoàn lớn.

Làm sao để đánh giá hiệu suất khi nhân viên làm hybrid? Chúng tôi khuyên nên dựa vào kết quả công việc cụ thể, thay vì thời gian có mặt tại văn phòng. Đặt mục tiêu rõ ràng theo tuần hoặc theo dự án sẽ công bằng hơn, cho cả người làm văn phòng lẫn người làm từ xa.

Chi phí đầu tư ban đầu cho hybrid có cao không? Tùy quy mô công ty, nhưng phần lớn khoản chi nằm ở phần mềm quản lý và hỗ trợ thiết bị cho nhân viên. Con số này thường không quá lớn, nếu so với chi phí thuê thêm mặt bằng văn phòng mỗi tháng.

Nhìn lại những gì chúng tôi vừa chia sẻ, việc so sánh ưu nhược điểm các lựa chọn làm việc không có đáp án đúng tuyệt đối cho tất cả mọi người. Hybrid mang lại sự linh hoạt và cân bằng, nhưng đòi hỏi cả doanh nghiệp lẫn nhân viên phải điều chỉnh cách quản lý, giao tiếp và chuẩn bị không gian làm việc cho phù hợp. Nếu bạn đang phân vân, cứ thử bắt đầu từ vài ngày hybrid mỗi tuần. Quan sát hiệu quả thực tế rồi điều chỉnh dần theo nhu cầu của chính mình, hoặc của đội nhóm mình đang quản lý.