Hướng Dẫn Chọn Mua Sản Phẩm Và Dịch Vụ Từ Đánh Giá Online
Hướng dẫn chọn mua sản phẩm và dịch vụ trên mạng thường bỏ qua một bước quan trọng. Đó là đọc đánh giá cho đúng cách, tránh bị dẫn dắt bởi những lời khen không thật.
Một khách hàng quen từng kể với chúng tôi về lần mua máy lọc không khí. Chị lên mạng tìm đánh giá, thấy sản phẩm nào cũng năm sao, bình luận khen ngợi tấp nập. Chị chọn mẫu có nhiều đánh giá tích cực nhất. Dùng được một tháng, máy kêu to bất thường, lọc bụi kém hẳn so với mô tả trong đánh giá. Tìm hiểu kỹ hơn, chị mới biết sự thật. Phần lớn đánh giá dưới sản phẩm đó được trả tiền để viết theo mẫu có sẵn, không phải trải nghiệm thật.
Câu chuyện này không hiếm trong mua sắm online hiện nay. Đánh giá sản phẩm không còn đáng tin tuyệt đối như nhiều người vẫn nghĩ.
Vì sao đánh giá online đôi khi đánh lừa người mua
Chúng tôi thường xuyên tìm hiểu, so sánh sản phẩm và dịch vụ để tư vấn cho khách hàng. Qua đó, chúng tôi nhận thấy hệ thống đánh giá trên các sàn thương mại điện tử đã thay đổi khá nhiều. Những ngày đầu, đánh giá còn phản ánh khá sát chất lượng sản phẩm. Bây giờ thì khác.
Đánh giá giả và đánh giá được trả tiền là hai vấn đề phổ biến nhất. Chúng tôi luôn nhắc người mua cảnh giác với cả hai. Đánh giá giả là những đánh giá do tài khoản ảo hoặc người được thuê viết. Họ không hề mua và dùng sản phẩm thật. Loại này thường xuất hiện hàng loạt trong thời gian ngắn, ngay sau khi sản phẩm mới ra mắt. Nội dung na ná nhau, thiếu chi tiết thực tế về trải nghiệm sử dụng.
Đánh giá được trả tiền lại tinh vi hơn nhiều. Đây thường là người mua thật, nhưng nhận ưu đãi hoặc hoàn tiền một phần để đổi lấy lời khen. Nội dung có vẻ chân thực, nhưng lại thiên lệch, ít khi nhắc tới nhược điểm. Đúng như trường hợp chị khách hàng mà chúng tôi kể ở đầu bài đã gặp phải.
Cách nhận diện đánh giá đáng tin giữa hàng loạt đánh giá ảo
Nhiều đánh giá vẫn hoàn toàn đáng tin, chỉ cần biết cách nhận diện. Chúng tôi vẫn khuyên người mua nên tham khảo đánh giá trước khi quyết định, miễn là biết phân biệt đâu là đánh giá thật.
Kiểm tra nguồn và đối chiếu nhiều kênh khác nhau là nguyên tắc đầu tiên chúng tôi luôn áp dụng. Nên ưu tiên tài khoản đã mua hàng được xác nhận. Tài khoản đó nên có lịch sử đánh giá nhiều sản phẩm khác nhau theo thời gian dài. Tài khoản mới lập, chỉ để lại một đánh giá duy nhất rồi biến mất, thường đáng ngờ hơn.
Một đánh giá đáng tin thường có chi tiết cụ thể: dùng được bao lâu, gặp vấn đề gì, so sánh với sản phẩm khác ra sao. Đánh giá kiểu “sản phẩm tốt, đóng gói cẩn thận” mà không có gì để kiểm chứng thì nên xem lại. Đối chiếu đánh giá trên nhiều kênh, không chỉ dừng ở trang bán hàng mà còn tham khảo hội nhóm người dùng, video trải nghiệm thực tế, sẽ giúp bạn có cái nhìn khách quan hơn.
Nguyên tắc này không chỉ áp dụng cho sản phẩm vật lý
Nhiều người chỉ nghĩ đến việc đọc đánh giá khi mua đồ điện tử, mỹ phẩm hay đồ gia dụng. Nguyên tắc tương tự cần áp dụng cả khi chọn dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ giáo dục.
Chúng tôi từng hỗ trợ tư vấn cho vài phụ huynh đang tìm trung tâm tiếng Anh cho con. Họ lên mạng đọc đánh giá, thấy trung tâm nào cũng “giáo viên tận tâm, phương pháp hiện đại”. Cách làm đúng hơn là kiểm tra thêm thông tin công khai trên chính website của trung tâm, ví dụ lịch học, giáo trình, đội ngũ giảng viên. Nếu bạn từng ghé qua một vài website trung tâm ngoại ngữ để so sánh, sẽ thấy nơi nào công khai đầy đủ thông tin khóa học, học phí, thường đáng tin hơn nơi chỉ khoe vài dòng đánh giá ngắn.
Với khóa học trực tuyến, việc đối chiếu càng cần thiết hơn, vì phụ huynh không thể trực tiếp quan sát lớp học. Khi tìm hiểu khóa học tiếng Anh online 1 kèm 1 cho trẻ em, chúng tôi khuyên nên xin học thử. Hãy xem giáo viên tương tác với trẻ ra sao, thay vì chỉ tin vào vài đánh giá trên fanpage.
Hướng dẫn chọn mua sản phẩm và dịch vụ: từ đánh giá đến nhu cầu thực tế
Biết cách nhận diện đánh giá thật rồi, bước tiếp theo là kết hợp thông tin đó với những yếu tố khác. Chỉ dựa hoàn toàn vào đánh giá vẫn có thể dẫn tới quyết định sai.
Đánh giá giúp bạn hiểu trải nghiệm thực tế của người dùng trước mình. Nhưng thông số kỹ thuật mới là cơ sở khách quan để so sánh giữa các sản phẩm cùng phân khúc, ví dụ công suất, dung tích, chất liệu. Hai yếu tố này bổ sung cho nhau, không thay thế được nhau.
Nhu cầu thực tế của chính bạn mới là yếu tố quyết định cuối cùng. Một sản phẩm được đánh giá cao chưa chắc phù hợp với hoàn cảnh sử dụng cụ thể. Máy lọc không khí công suất mạnh, được khen hết lời, có thể là thừa thãi nếu bạn chỉ dùng cho phòng ngủ nhỏ mười mét vuông.
Chúng tôi khuyên nên lập một danh sách tiêu chí ưu tiên trước khi bắt đầu tìm hiểu, chẳng hạn ngân sách, tính năng bắt buộc phải có. Sau đó mới đối chiếu với đánh giá và thông số để lọc ra vài lựa chọn phù hợp nhất. Cách làm này giúp quy trình mua sắm bài bản hơn, thay vì bị cuốn theo sản phẩm có nhiều đánh giá nhất nhưng chưa chắc đúng nhu cầu.
Khi người bán chọn minh bạch thay vì chạy theo số lượng đánh giá
Ở góc độ người mua, chúng tôi luôn khuyên nên cảnh giác với đánh giá ảo. Ở góc độ người bán, câu chuyện lại khác. Nhiều đơn vị kinh doanh đang muốn xây dựng lòng tin với khách hàng bằng cách minh bạch, thay vì chạy theo số lượng đánh giá vốn dễ gây nghi ngờ.
Một cách làm chúng tôi thấy khá hiệu quả là đầu tư nghiêm túc vào kênh bán hàng chính thức, nơi thông tin sản phẩm, chính sách bảo hành, hình ảnh thực tế được trình bày rõ ràng. Nếu doanh nghiệp của bạn đang cân nhắc xây dựng một web bán hàng chuyên nghiệp, đây là hướng đáng tham khảo. Khách hàng sẽ tự kiểm chứng thông tin, thay vì chỉ nhìn vào vài dòng bình luận không rõ nguồn gốc.
Khách hàng ngày nay khá tinh ý. Họ không chỉ nhìn số sao, mà còn xem cách doanh nghiệp phản hồi đánh giá tiêu cực, có xử lý thỏa đáng hay lảng tránh. Một website đầy đủ thông tin, kết hợp cách ứng xử minh bạch trước phản hồi không hay, thường thuyết phục hơn việc cố gắng có thật nhiều đánh giá năm sao.
Người làm nghề tự do và chủ shop nhỏ cũng cần tỉnh táo
Người mua hàng cá nhân không phải nhóm duy nhất cần cảnh giác với đánh giá ảo. Freelancer, chủ shop nhỏ khi mua sắm thiết bị, phần mềm hay dịch vụ cho công việc cũng gặp tình huống tương tự.
Chúng tôi từng gặp một bạn làm thiết kế tự do, định mua gói hosting cho website cá nhân. Bạn ấy chọn nhà cung cấp có nhiều đánh giá tích cực nhất trên một diễn đàn. Sau đó mới phát hiện phần lớn bình luận là do chính nhà cung cấp dựng lên. Bài học rút ra cũng giống câu chuyện máy lọc không khí ở đầu bài: đánh giá nhiều chưa chắc là đánh giá thật.
Với người làm freelance, việc mua sắm thiết bị, dịch vụ đôi khi còn liên quan tới quyết định lớn hơn, ví dụ khi nào nên mở rộng quy mô hoạt động. Nếu bạn đang ở giai đoạn cân nhắc việc này, có thể tham khảo thêm góc nhìn về thời điểm phù hợp để thành lập doanh nghiệp. Quy mô hoạt động cũng ảnh hưởng tới cách bạn nên chọn nhà cung cấp, đối tác lâu dài.
Kết luận
Chọn mua thông minh giúp tiết kiệm thời gian và tránh rủi ro không đáng có. Đó cũng là bài học chị khách hàng mà chúng tôi kể ở đầu bài đã rút ra, sau lần tin nhầm vào những đánh giá được dàn dựng công phu. Đừng chỉ nhìn vào số sao hay số lượng bình luận khi chọn mua sản phẩm và dịch vụ.
Hãy dành thời gian đọc kỹ nội dung đánh giá, đối chiếu nhiều nguồn khác nhau. Luôn cân nhắc nhu cầu thực tế của bản thân trước khi quyết định. Mỗi lần mua sắm dựa trên thông tin đáng tin cậy, thay vì cảm tính nhất thời, sẽ giúp bạn tránh được không ít lần thất vọng đáng tiếc.
